StoomketelIntro

Intern bestaat een stoomketel uit 2 losse delen. Een droog deel voor vuur en de rook. En een nat deel voor het water en de stoom. We gaan deze eerst los bekijken. Gecombineerd maakt dit de werking van de stoomketel helemaal duidelijk.



StoomketelHet droge deel

Het droge deel gaat over vuur en rook. Zie het onderstaande figuur.

In de vuurkist worden kolen of hout geschept, of soms ook olie gespoten. Een brandbaar materiaal dat gaat zorgen voor heel veel warmte. Het materiaal gaat branden en zorgt hiermee voor het ontstaan van hitte. De vlammen / hitte loopt door de vlampijpen heen tot in de schoorsteen.

  • Vuurkist - hierin worden kolen verbrand.
  • Vlampijpen - de hete rook en de vlammen slaan door de vlampijpen.
  • Schoorsteen - de rook komt uit de vlampijpen en verlaat de locomotief via de schoorsteen

Het doel van het droge deel is warmte maken die dan kan worden overgebracht op het water in het natte deel. In de vuurkist moet hiervoor een groot heet vuur worden gebouwd. Door de brandstof te verwarmen komt er veel warme lucht vrij. Deze lucht loopt door de vlampijpen. Dit zijn holle buizen die van de vuurkist naar de schoorsteen lopen. Er lopen veel van deze pijpen naast elkaar. De pijpen lopen door de waterketel. De enige bedoeling van de vlampijpen is om de buitenkant van deze pijpen te verwarmen



StoomketelHet natte deel

We vergeten nu even de warmte en kijken alleen naar het natte deel. De kern hiervan is de stoomketel. Deze bevat water, dan aan de kook dient te worden gebracht. Als het water rond de 100 graden celsius is, dan vormt er stoom.

Via wat leidingen loopt de stoom naar de stoomdom. Hier zou het nog verder kunnen stromen via leidingen, maar die zijn afgesloten met een klep. De stoom kan niet verder. Doordat er stoom blijft ontstaan zal de druk steeds verder oplopen. Als de druk voldoende is dan zal de machinist de klep (groen in het figuur) openzetten waardoor de stoom naar de cilinder zal lopen. De stoom drukt (duwt) tegen de zuiger aan en zal deze opzij duwen. Hiermee hebben we stoom omgezet in een beweging.


  • Stoomketel - dit is de grote ketel met water
  • Stoomdom - hete stoom verzamelt zich in de stoomdom
  • Klep - regelt de hoeveelheid stoom die van de stoomdom naar de cilinder loopt
  • Cilinder - zet de stoom om in een beweging
  • Zuiger - door de cilinder aangedreven ijzeren staaf

Als de druk heel hoog is, dan kunnen er onderdelen scheuren en zal de stoommachine uit elkaar kunnen klappen. Om dit te voorkomen zit er een veiligheidsklep op. Dit is een zware klep die met een veermechanisme gesloten zit. Als de druk heel hoog is, dan zal die voldoende zijn om de klep open te duwen waardoor er stoom kan ontsnappen. Net zolang totdat de druk minder is en de klep vanzelf weer zal afsluiten.

Ook zit er vaak een andere leiding ook afgesloten met een klep. Als de machnist deze klep (even) open zet dan zal de stoom daaruit ontsnappen. Deze stoom loopt dan door een fluit (vergelijk met een blokfluit of de fluit van een kerkorgel) en er klinkt het bekende fluiten van een stoomtrein.



StoomketelSamengevoegd

Vuur en water gaan niet goed samen. Het natte deel is dan ook helemaal gescheiden van de droge deel. Water en vuur komen niet met elkaar in aanraking. Ze komen wel heel erg dicht samen. De opgewarmde vlampijpen lopen namelijk door de stoomketel. De vlampijpen worden continue verhit door het vuur in de vuurkist en verwarmen dus continue het water in de stoomketel.

Dit figuur toont hoe, de hierboven beschreven droge en natte deel samengevoegd zijn in de stoomlocomotief. Nogmaals dan de werking op basis van dit figuur.

In het donkergrijze vierkant (vuurkist) brandt het vuur. De stoker zal continue brandstof toevoegen om het vuur heet te houden. De warmte en de rook van het vuur lopen door de rode vlampijpen. Deze vlampijpen lopen door de stoomketel naar de rode schoorsteen. De rook komt dan uit de schoorsteen.

De hete vlampijpen verwarmt het (lichtblauwe) water in de vuurkist. Als dit water begint te koken zal er stoom ontstaan. Het stoom loopt door de korte bruine pijp naar de oranje stoomdom. De stoomdom is afgesloten door de groene klep. Er zal steeds meer stoom bijkomen en de druk in de stoomdom zal dan ook steeds hoger worden.

Als het tijd is voor vertrek dan zal de machinist kan de klep (regulateur) openzetten. De stoom, onder krachtige druk, loopt door de zwarte leiding naar de paarse cilinder. De kracht van de stoom drukt de donkerblauwe zuiger opzij. En hiermee de trein gaan rijden.



Copyright 2020 www.punthooft.nl
We do not collect cookies for advertisement. Your data is never send to third parties.