Soortelijk gewicht - Introductie
Een kilo veren is even zwaar als een kilo ijzer.
Maar de hoeveelheid ruimte die de veren innemen is vele malen groter dan de hoeveelheid ruimte die het ijzer in neemt. We noemen ijzer dan ook een zware stof en de veren lekker licht. Dit verschil is het soortelijk gewicht.
Alcoholpercentage
Bij bier brouwen willen we graag weten hoeveel alcohol er in het bier zit. Dit kunnen we met behulp van het soortelijk gewicht bepalen. In het brouwproces hebben we wort, waaraan we gist toevoegen. De gist zal de suikers omzetten in alcohol. Hierdoor zal het soortelijk gewicht veranderen.
We gaan het soortelijk gewicht meten voordat het gist zijn werk heeft gedaan en dan nog een keer nadat dat is gebeurd. Als we deze 2 waarden weten, dan kunnen we het alcoholpercentage van het bier uitrekenen.
Als je op een gegeven moment een recept opnieuw aan het maken bent, en je weet dat de wort een bepaalde SG waarde moet hebben weten. Blijkt bij meting dat deze nog niet is bereikt, dan kun je nog even 5 minuten doorkoken en opnieuw meten. TOtdat we wel de juiste waarden van het SG hebben bereikt.
Hydrometer
Het meten van het soortelijk gewicht gaat met een hydrometer. Dit is een glazen pijpje dat we in het bier hangen. Afhankelijk van het SG zal het pijpje meer of minder diep zinken. We lezen de waarde af van de meetschaal die erin zit.
Sommige brouwers doen dit in hun emmer, er is mij aangeleerd om dit te doen met een klein beet Wort en niet in de emmer. En uiteraard luisteren we naar onze brouwmeester.
Om het alcohol percentage te berekenen nemen we het soortelijk gewicht voordat de gist erbij ging en het soortelijk gewicht nadat het gist zijn werk heeft gedaan.
Rekenen
De berekening is redelijk eenvoudig:
Alcoholpercentage = (StartWaarde - EindWaarde) * 0,122 + 0,3
- StartWaarde, dit is het soortelijk gewicht van de wort (voordat de gist is toegevoegd)
- EindWaarde, dit is het soortelijk gewixcht nadat het gist is uitgewerkt
- 0,122, dit is een omrekenwaarde voor een gemiddeld bier
- 0,3 is het gemiddelde alcoholpercentage dat vrijkomt bij de nagisting op de fles
Over de constante waarde 0,122 is geen eensgezindheid in de brouwers wereld. Je komt ook waarden tegen als 0,131 en 0,135. Deze nemen dan vaak geen constante mee voor de gisting op de fles. De meeste serieuze literatuur gebruikt de 0,122 waarde.
Berekening
